Jodiumadvies Belgische Gezondheidsraad wijkt sterk af van Nederlands advies
De Nederlandse Gezondheidsraad(GR)
De Nederlandse Gezondheidsraad heeft bovenstaand advies dat al enkele jaren geldt in haar laatste rapport volledig genegeerd. Daarmee worden kinderen, ongeboren en tijdens borstvoeding, en zwangere en zogende vrouwen bewust blootgesteld aan gezondheidsrisico’s. Ook herhaalde oproepen door artsen hebben er niet toe geleid dat de Gezondheidsraad het WHO advies alsnog heeft besproken.
Dit is onacceptabel, het betreft immers een wereldwijde richtlijn. In het geval van de Mexicaanse griep worden de adviezen van de WHO maar al te graag opgevolgd, hier wordt het advies niet eens genoemd in het rapport van de GR.
Daarnaast adviseert de GR om het jodiumgehalte per kilogram zout verder te verlagen in het brood. Hierbij wordt in het geheel geen rekening gehouden met de verlaging van het zoutgehalte in het brood. Een dubbele verlaging die het risico op een tekort sterk zal doen toenemen.
Deze adviezen worden gepresenteerd als evidence based advies, een bewijs dat volledig tot stand is gekomen door middel van wetenschappelijk onderzoek. Des te vreemder dat 50 kilometer zuidelijker, in België, de gezondheidsraad daar tot een volledig ander advies komt.
De Nederlandse Gezondheidsraad heeft bovenstaand advies dat al enkele jaren geldt in haar laatste rapport volledig genegeerd. Daarmee worden kinderen, ongeboren en tijdens borstvoeding, en zwangere en zogende vrouwen bewust blootgesteld aan gezondheidsrisico’s. Ook herhaalde oproepen door artsen hebben er niet toe geleid dat de Gezondheidsraad het WHO advies alsnog heeft besproken.
Dit is onacceptabel, het betreft immers een wereldwijde richtlijn. In het geval van de Mexicaanse griep worden de adviezen van de WHO maar al te graag opgevolgd, hier wordt het advies niet eens genoemd in het rapport van de GR.
Daarnaast adviseert de GR om het jodiumgehalte per kilogram zout verder te verlagen in het brood. Hierbij wordt in het geheel geen rekening gehouden met de verlaging van het zoutgehalte in het brood. Een dubbele verlaging die het risico op een tekort sterk zal doen toenemen.
Deze adviezen worden gepresenteerd als evidence based advies, een bewijs dat volledig tot stand is gekomen door middel van wetenschappelijk onderzoek. Des te vreemder dat 50 kilometer zuidelijker, in België, de gezondheidsraad daar tot een volledig ander advies komt.
De verschillen tussen het advies van de twee Gezondheidsraden is opvallend en feitelijk wetenschappelijk onmogelijk. In België wordt 3 x minder jodium toegevoegd aan het broodzout terwijl de hoeveelheid zout per brood vrijwel hetzelfde is. En dat terwijl België grotendeels jodium deficient is en een enorme inhaalslag moet worden gemaakt. Verder krijgen zwangere en borstvoeding gevende vrouwen daar wel het juiste WHO advies met uiteindelijk een betere start voor hun kinderen en de moeders zelf.
De Belgische Hoge Gezondheidsraad
Ook België heeft zich gebogen over het gebrek aan jodium in de voeding en hebben zeer recent eveneens een advies uitgebracht. Op 6 mei 2009 werd het advies betreffende de aanpak om het jodiumaanbod in België te verhogen gepubliceerd:
Advies betreffende de aanpak om het jodiumaanbod in België te verhogen.
Ten opzichte van het Nederlandse advies zin er een aantal opmerkelijke tegenstellingen.
Allereerst adviseert de Raad om het WHO advies voor zwangere en zogende vrouwen volledig over te nemen en in die periode extra jodium te adviseren. Een verstandig besluit en de richtlijn van de WHO volgend. Zij stellen dan ook: bij deze vrouwen moet inname van supplementen met 100-150 microgram jodium per dag worden aangemoedigd. overigens is de vraag of dit voldoende is. Immers de WHO gaat uit van een dagelijkse inname van 150 microgram per dag en daar bovenop dient dan de extra suppletie plaats te vinden. Echter in België is de gemiddelde inname slechts 80 microgram en zou de extra suppletie bij zwangeren met 70 microgram verhoogd moeten worden om uiteindelijk op een voldoende inname te komen.
De tweede tegenstelling is het jodiumgehalte per kilogram zout in het brood. Dat is nog veel lager dan het advies van de Nederlandse GR. Dit terwijl België geen handhaving dient na te streven, maar een enorme inhaalslag moet maken en momenteel een van de meest jodium deficiënte landen van Europa zijn. In Nederland ligt de mediane uitscheiding net boven de 100 microgram per liter bij een drie keer hogere jodiumconcentratie in het broodzout.
In het Belgische advies wordt het jodiumgehalte in het zout voor brood geleidelijk verhoogd. Van 15 milligram per kilogram zout zal het worden opgevoerd naar 20 milligram per kilogram zout. Dat is 3x lager dan het advies van de Nederlandse GR! Dit terwijl de inname van brood nagenoeg overeenkomt met Nederland en België dus die grote inhaalslag moet maken. Dat kan logischerwijs niet lukken met een jodiumconcentratie die in Nederland niet eens voldoende is om het goede niveau van 20 jaar geleden te handhaven.
Een tegenargument zou kunnen zijn dat de Belgen meer zout en vis eten dan de Nederlander. Ten aanzien van vis is dat zeer de vraag omdat die hogere visconsumptie dan ook nu al tot uiting zou moeten komen in een hoger jodiumuitscheiding in de urine. Mogelijk dat de Belgen wat meer zout gebruiken, waarbij de vraag is of dat ook daadwerkelijk in de keuken tot stand komt of meer wordt veroorzaakt door het zogenaamde verborgen zout in de kant en klaar producten, chips etc. Die laatsten bevatten geen jodiumhoudend zout. Er wordt verondersteld dat de huidige jodiuminname 80 microgram per dag bedraagt en door de geadviseerde eindtoevoeging van 20 ppm deze bijna wordt verdubbeld, waarmee de minimaal noodzakelijke inname van 150 microgram jodium wordt gegarandeerd.
Daarbij wordt uitgegaan van een broodconsumptie van 100 gram met 1,5 gram zout hetgeen neerkomt op 30 microgram extra jodium per dag middels brood. Dat verhoogt de totale jodiuminname naar 110 microgram. Hoe daarmee het niveau van 150 microgram wordt bereikt is onduidelijk. Verder wordt onvoldoende rekening gehouden met risicogroepen, waaronder sporters, vegetariërs, de huidige 30% Belgen die een veel lagere inname hebben en niet passen binnen het gemiddelde en daarnaast de vele Belgen die met enige regelmaat een afslankdieet volgen. Nog maar los van alle mensen die een zoutarm dieet hebben of vanwege een ziekte een aangepast dieet volgen.
Waarom wordt gekozen voor een dergelijk lage jodiumconcentratie is onduidelijk. De maximale Europese dagdosering is 600 microgram en zelfs als de concentratie zou zijn verhoogd naar 200 ppm zou dat bij lange na niet gehaald worden. Daarnaast is het goed om een dergelijk dosering in perspectief te plaatsen; in Amerika werd tot een tiental jaar geleden per snede brood bijna 150 microgram jodium ingenomen. Bij een veel ruimere verhoging van bijvoorbeeld 100 ppm zou maar een relatief kleine groep Belgen overblijven met een jodiumtekort en het grootste deel van de bevolking zou goed gesuppleerd zijn.
Het mag duidelijk zijn dat niet beide adviezen waar kunnen zijn, dat strookt niet met een op wetenschap gebaseerde onderbouwing. Het Belgische rapport volgt in ieder geval het WHO advies ten aanzien van zwangerschap en borstvoeding, maar toont te weinig realiteitszin ten aanzien van de impact van alle zout-beperkende adviezen die tegenwoordig gelden en houdt teveel vast aan een gemiddelde benadering, waarbij een groot deel van de bevolking nog steeds niet wordt afgeholpen van hun jodiumtekort.
Het is onverteerbaar dat 10 kilometer hemelsbreed het verschil kan uitmaken of zwangere en zogende vrouwen en ongeboren en net geboren kinderen wel of niet optimale jodiumomstandigheden wordt geboden. En daarmee een betere start hebben op een gezond leven. Helaas wordt die goede start in België teniet gedaan door de zeer conservatieve jodiumsuppletie middels broodzout.