De laatste 20 jaar is nauwelijks aandacht besteedt aan de invloed van jodium op onze gezondheid en de effecten van alle voedingsmaatregelen. Ondanks het feit dat er een aantal maatregelen zijn genomen die een grote impact hebben voor onze dagelijkse jodiuminname.
Dit geldt zeker ook voor andere nutriënten, denk maar aan het de grote hoeveelheid Westerse burgers die nu een vitamine D tekort blijken te hebben. Derhalve is het aannemelijk dat de gegevens uit het WHO rapport met betrekking tot jodium maar een deel uitmaken van het totale probleem van tekorten en de ijsberg veel groter is.
Een misvatting moet meteen uit de weg worden geholpen: zout in chips, pizza’s etc bevat momenteel geen jodium. Daardoor zijn we afhankelijk van een zeer klein deel van onze voeding en dus kwetsbaar voor maatregelen met betrekking tot dat deel van onze voeding.
Het verdwijnen van ouderwetse levertraan
Allereerst is het innemen van de ouderwetse levertraan verdwenen. Weliswaar is er tegenwoordig ook nog levertraan te verkrijgen maar dit is qua hoeveelheden vitamines en mineralen niet te vergelijken met de ouderwetse vorm. Het is een misvatting te denken dat levertraan alleen vitamine D bevatte, alhoewel het zeker waar is dat daarmee veel meer mensen een vitamine D aanvulling kregen gedurende de maanden met de 'r' in de maand dan tegenwoordig.
Levertraan bevatte ook jodium, het werd immers gemaakt van de lever van zeevis, de kabeljauw.
Daarmee droeg levertraan niet alleen bij aan de hogere vitamine D inname maar ook aan de totale jodiuminname. Nooit hebben adviesorganen de moeite genomen te onderzoeken of het uitbannen van het levertraan advies heeft geleid tot gezondheidsverlies. Helaas is het erg makkelijk een advies af te schaffen, niemand vereist daarvoor een onderbouwing van gezondheidseffecten.
De ouderwetse levertraan bevatte niet alleen veel hogere doseringen vitamine D dan de tegenwoordige levertraan of multivitamines, het bevatte ook jodium
Het verlagen van onze zoutinname
Gedurende vele jaren is er agressief campagne gevoerd om de zoutinname te verlagen. Dat advies kende helaas geen nuancering en betrof al het zout, ook het jodiumhoudende zout gebruikt in de keuken. Door die campagnes zijn burgers het zout gaan verminderen waarop zij direct invloed hebben, hetzelfde jodiumhoudende zout. Dat heeft ertoe geleid dat de meeste huishoudens vandaag nauwelijks nog met dit zout koken. En als zij het wel doen dan zeker niet in de mate zoals onze oma’s dat deden. Bij hen gingen aardappels en groente vaak nog even terug op het vuur als het zout was vergeten om het alsnog toe te voegen.
Met die vermindering is ook een groot deel van onze jodiuminname vermindert. Niemand heeft hiervoor gecorrigeerd.
Het zoutgebruik in de keuken is de afgelopen 20 jaar zeer fors vermindert, hetgeen ook betekent dat onze jodiuminname fors is afgenomen.
Het verlagen van zout in brood
Maar niet alleen in de keuken is de zoutbeperking bijna volledig, ook brood moest eraan geloven. Het brood van onze oma’s bedroeg in ieder geval 2,5%, het huidige brood nog maar 1,8- 1,5% en er zijn zelfs bakkers en supermarkten die adverteren met slechts 1% zout in hun brood. Dat is vrijwel de enige bron die er nog is overgebleven en heeft dus een forse impact.
En inplaats van het jodiumgehalte per kilogram zout te verhogen heeft de Gezondheidsraad in al haar wijsheid besloten het juist te verlagen. Vanwege diezelfde verlaging van zoutgebruik in de keuken en het brood in België heeft de Gezondheidsraad daar juist besloten het jodium per kilogram zout te verhogen tot 3x de hoeveelheid in Nederland. Een wijs besluit.
De hoeveelheid brood die we moeten eten is met alle zoutbeperkingen en de laatste vermindering van jodium in broodzaut fors toegenomen. Het oude advies dat 3-4 sneden brood voldoende was is onhoudbaar. Tegenwoordig zijn 6-8 sneden nodig. Zwangeren hebben de onmogelijke opgave minimaal 11sneden dagelijks te eten.
Conclusie
Onze jodiuminname is in de afgelopen 20 jaar fors gedaald, daar is geen hoge school wetenschap voor nodig. Alle adviezen van de huidige instanties en vooral de Gezondheidsraad houden hier geen rekening mee. Het is ook lastig een advies te geven waarvoor men geen experts in huis heeft. In de afgelopen 20 jaar zijn er nauwelijks publicaties van Nederlandse wetenschappers geweest voor wat betreft jodium en de gezondheidseffecten. Het was eenvoudig geweest België of de WHO te raadplegen en te laten adviseren, die wel die kennis hebben.
Jodiumtekort
Ook een Nederlands probleem